Nowe zasady klasyfikowania dochodów i wydatków

Nowe zasady klasyfikowania

dochodów i wydatków – reforma klasyfikacji budżetowej w świetle nowelizacji ustawy o finansach publicznych

– komentarz do zmian w ustawie o finansach publicznych

– klucze przejścia między nową a dotychczasową klasyfikacją budżetową dochodów i wydatków

– znowelizowany tekst ustawy o finansach publicznych (wyciąg)

Klasyfikacja budżetowa stanowi podstawę systemu finansów publicznych w Polsce. Reforma systemu budżetowego wprowadziła szereg ważnych zmian. Nowe rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 20 kwietnia 2026 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych stosuje się po raz pierwszy do planowania ustawy budżetowej na rok 2027 oraz projektów uchwał budżetowych jednostek samorządu terytorialnego na rok 2027– nowa klasyfikacja paragrafowa wprowadza odmienną numerację, nowe zasady grupowania, oznaczenia literowe identyfikujące charakter paragrafu oraz zmodernizowane objaśnienia.

Opracowanie ma na celu kompleksowe i szczegółowe przedstawienie reformy klasyfikacji budżetowej w kontekście zmian legislacyjnych wynikających z ustawy z dnia 27 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 426).

W książce:

• omówiono szczegółowo cele reformy, nowy układ grup wydatków budżetu państwa, strukturę nowej klasyfikacji paragrafowej, zasady konwersji dotychczasowych paragrafów na nowe, z uwzględnieniem konkretnych przykładów mapowania, a także praktyczne aspekty wdrożenia zmian w jednostkach sektora finansów publicznych,
• przedstawiono analizę poszczególnych grup paragrafów w nowej klasyfikacji, w tym: paragrafów dochodowych, paragrafów wynagrodzeń i pochodnych, paragrafów usługowych i zakupowych, paragrafów szkoleniowych, paragrafów majątkowych oraz paragrafów transferowych obejmujących dotacje i subwencje,
• zamieszczono robocze klucze powiązań (konwersji) paragrafów dochodów i wydatków – przejście z dotychczasowej klasyfikacji na nową,
• wyciąg ze znowelizowanej ustawy o finansach publicznych z wyróżnieniem wprowadzonych zmian.

Publikacja polecana dla służb finansowo-księgowych wszystkich jednostek sektora finansów publicznych.

Spis treści

Spis aktów prawnych 7

Wprowadzenie 9

1 Kontekst reformy – Reforma Systemu Budżetowego w ramach KPO 11

1 1 Geneza reformy 11

1 2 Cele reformy 12

2 Podstawy prawne zmian w klasyfikacji budżetowej 15

2 1 Nowelizacja ustawy o finansach publicznych 15

2 2 Zmiana art 39 ufp – nowe upoważnienie do wydania rozporządzenia 16

2 3 Nowe rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki 17

2 4 Nowy art 40a – wytyczne Ministra Finansów 17

2 5 Zmieniony art 255 ust 1 i 2 – terminy przekazywania dochodów

budżetowych 18

2 6 Zmieniony art 257a pkt 2 i art 258 ust 1 pkt 4 lit d 18

2 7 Przepisy przejściowe znowelizowanej ustawy o finansach publicznych 18

3 Nowy układ grup wydatków budżetu państwa – zmiana art 124 19

3 1 Dotychczasowy układ grup wydatków 19

3 2 Nowy układ pięciu grup wydatków 20

3 3 Szczegółowe omówienie poszczególnych nowych grup wydatków 20

3 4 Likwidacja odrębnych grup i zmiana terminologii 23

3 5 Szczegółowa analiza konsekwencji zmiany układu grup 23

3 6 Wpływ zmiany grup na JST – art 236 25

4 Struktura nowej klasyfikacji paragrafowej 27

4 1 Zachowanie układu: dział – rozdział – paragraf 27

4 2 Nowe kody operacji – zasady numeracji paragrafów 27

4 3 Oznaczenia literowe paragrafów: D, W, DW 29

4 4 System czwartej cyfry – identyfikacja źródła finansowania 29

5 Szczegółowe omówienie nowych paragrafów dochodowych 31

5 1 Ogólna charakterystyka zmian w paragrafach dochodowych 31

5 2 Nowe paragrafy dochodowe bez bezpośredniego odpowiednika 34

5 3 Przykłady konwersji najważniejszych paragrafów dochodowych 35

5 4 Analiza wybranych nowych paragrafów dochodowych 36

6 Paragrafy wynagrodzeń i pochodnych (§ 601–626) 39

6 1 Ogólna charakterystyka zmian 39

6 2 Szczegółowe omówienie poszczególnych paragrafów 40

6 3 Wynagrodzenia bezosobowe i honoraria – blok § 668–670 43

7 Paragrafy usługowe i zakupowe (§ 630–695) 45

7 1 Ogólna charakterystyka zmian 45

7 2 Szczegółowe omówienie wybranych paragrafów 48

7 3 Konwersja § 421 51

7 4 Dekompozycja § 430 52

8 Paragrafy szkoleniowe (§ 636, § 637, § 638) 55

8 1 Dotychczasowy układ paragrafów szkoleniowych 55

8 2 Nowe paragrafy szkoleniowe – podział według statusu osoby szkolonej 55

8 3 Praktyczne aspekty przejścia na nowe paragrafy szkoleniowe 56

9 Paragrafy majątkowe (§ 700–743) 57

9 1 Ogólna charakterystyka zmian 57

9 2 Szczegółowe omówienie wybranych paragrafów w zakresie § 700–779 59

10 Paragrafy transferowe – dotacje i subwencje (§ 300–487) 63

10 1 Ogólna charakterystyka zmian 63

10 2 Dotacje celowe z budżetu państwa (§ 300–392) 73

10 3 Inne transfery bieżące, wpłaty i subwencje (§ 400–487) 74

10 4 Rola objaśnień w nowej klasyfikacji paragrafowej 75

11 Subwencje, zasoby własne UE i obsługa długu (§ 850–873) 77

12 Świadczenia na rzecz osób fizycznych (§ 200–244) 79

12 1 Charakterystyka grupy 79

12 2 Szczegółowe omówienie wybranych paragrafów świadczeń 81

13 Przypisanie paragrafów do nowych grup wydatków (art 124 ufp) 83

13 1 Zasady przypisania paragrafów do grup 83

13 2 Przypadki zmiany przynależności grupowej 84

13 3 Zmiana terminologii – od „środków własnych” do „zasobów

własnych UE” 85

14 Klucz powiązań – przejście z dotychczasowej na nową klasyfikację 87

14 1 Zasady korzystania z tabeli konwersji 87

14 2 Typy relacji konwersji 87

14 3 Wpływ reformy na wieloletnią prognozę finansową JST 88

15 Nowy art 40a ufp – wytyczne Ministra Finansów w zakresie przypisywania

paragrafów do kont księgowych 91

15 1 Aspekty techniczne dostosowania systemów 92

15 2 Wpływ na kontrolę i audyt 92

15 3 Porównywalność danych historycznych 93

Klucze powiązań 95

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r o finansach publicznych

(t j Dz U z 2025 r poz 1483 z późn zm ) (wyciąg) 151