Dzieje transportu szynowego w świetle doniesień prasy polskiej do 1939 roku Część 1

Niniejsza monografia w kompleksowy oraz interdyscyplinarny sposób przedstawia początki transportu kolejowego na ziemiach polskich, z szerokim odniesieniem do innych, pionierskich w tym zakresie krajów. Rozważaniom na temat procesu rozwoju transportu kolejowego towarzyszą starannie dobrane cytaty z polskiej prasy […].

W rozdziale pierwszym autor w ciekawy, przystępny i wolny od specjalistycznego żargonu sposób przedstawia początki transportu kolejowego. Treść rozdziału drugiego koncentruje się na etapie rozwoju kolei w krajach będących ówczesnymi pionierami w tej dziedzinie […]. Rozdział trzeci zawiera opis początków procesu rozwoju kolei na ziemiach polskich. Autor nie ograniczył swej kwerendy jedynie do XIX w., przytaczając mało znany przykład kolei niekonwencjonalnej, funkcjonującej w Gdańsku w XVII w. Ponadto rozdział ten zawiera bardzo interesujące, mało znane fakty na temat planów rozwoju kolei, z których większość nie została zrealizowana. […] Na uwagę zasługuje część poświęcona liniom kolejowym łączącym tereny ówczesnych zaborów. Autor […] omawia niezwykle istotne (ze względów geopolitycznych) zagadnienie, które w sferze realnej do dzisiaj widoczne jest na mapie kolejowej Polski.

Publikacja wyczerpująco ujmuje temat z wykorzystaniem nowatorskiej metodyki badawczej i starannie wyselekcjonowanego materiału źródłowego […]. Takie podejście pozwala prześledzić z perspektywy ówcześnie żyjących rozwój tej gałęzi transportu, która liczy sobie 200 lat.

Autor systematyzuje i poszerza wiedzę na styku historii transportu kolejowego, ekonomiki transportu kolejowego oraz inżynierii transportu kolejowego, wprowadzając liczne wątki, które dotychczas nie były analizowane w polskiej literaturze przedmiotu.

z recenzji prof. Marcina Wołka

(Uniwersytet Gdański)

[Niniejsza książka] nie jest typowym wydawnictwem z zakresu historii techniki, wyróżnia się bogatym udokumentowaniem opisywanych faktów historycznych poprzez wycinki z prasy […]. Dzięki temu czytelnik może się „przenieść” do opisywanych czasów, by spojrzeć na nie oczami żyjących w tamtym okresie ludzi. Zaletą monografii jest jednocześnie to, że autor nie podchodzi bezkrytycznie do opisów zamieszczonych w przytaczanych artykułach, ale dzięki dobrej znajomości tematu analizuje je oraz omawia występujące w nich błędy i nieścisłości.

Przygotowanie opracowania wymagało wykonania przez autora szczegółowych studiów literaturowych i krytycznej analizy źródeł historycznych […].

Monografia jest wartościową pozycją, przeznaczoną dla osób, które zawodowo lub amatorsko zajmują się historią kolejnictwa […].

z recenzji prof. Dariusza Świsulskiego

(Politechnika Gdańska)

Spis treści

Od autora ….. 5

1. Geneza powstania transportu szynowego …. 7

1.1. Narodziny toru … 7

1.2. Powstanie pojazdu mechanicznego ….. 20

1.3. Narodziny kolei .. 28

Literatura .. 35

2. Pierwsze lata dynamicznego rozwoju kolejnictwa …. 38

2.1. Budowa linii Liverpool–Manchester … 38

2.2. Powstanie kolei na terenie Cesarstwa Austriackiego .. 64

2.3. Początki kolei we Francji .. 71

2.4. Kolej w Stanach Zjednoczonych … 81

2.5. Pierwsze linie kolejowe w Belgii … 86

2.6. Narodziny kolei w Niemczech … 96

2.7. Pierwsza kolej żelazna w Rosji . 108

Literatura … 123

3. Powstanie i rozwój kolei na ziemiach polskich .. 130

3.1. Prace pionierskie …. 131

3.2. Budowa Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej … 139

3.3. Budowa linii kolejowych na terenie zaboru pruskiego . 148

3.4. Budowa linii łączących zabór pruski i rosyjski ..172

3.4.1. Kolej Ząbkowicko-Katowicka …. 173

3.4.2. Kolej Warszawsko-Bydgoska …. 177

3.4.3. Kolej Nadwiślańska …. 190

3.5. Budowa Kolei Obwodowej  245

Literatura … 284