www.zak24.pl
KSIĘGARNIA NAUKOWO - AKADEMICKA

Ustrój konstytucyjny i sądowy napoleońskiego (1807–1814) i wersalskiego (1920–1939) Wolnego Miasta Gdańska w rozwoju prawno-historyczno-porównawczym

56,99 

ISBN: 978-83-7865-444-5
Rok wydania: 2017
Liczba stron: 396
Format: A5

oprawa twarda

Opis

Ustrój konstytucyjny i sądowy napoleońskiego (1807–1814) i wersalskiego (1920–1939) Wolnego Miasta Gdańska w rozwoju prawno-historyczno-porównawczym

 Autor: Tadeusz Maciejewski

Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego

 

W książce przedstawiono ustrój i sądownictwo dwóch Wolnych Miast Gdańskich wraz z ujętym całościowo kontekstem historycznym i porównawczym. Opracowanie jest syntezą opartą przede wszystkim na dotychczasowym dorobku Autora uzupełnionym jego dodatkowymi badaniami źródłowym, ale także zbiera w jedną całość aktualny stan wiedzy dotyczący poruszanej problematyki zarówno nauki polskiej, jak i niemieckiej.

 

Spis € ‚ƒtreści
Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
Część I. Ustrój konstytucyjny Gdańska w latach 1263–1939
Rozdział I. Dawny Gdańsk (zarys problematyki do 1793 r.) . . . . . . . . . . . . . . . 17
1. Prawo lubeckie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
1.1. Lokacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
1.2. Ustrojowa treść przywileju . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
2. Prawo chełmińskie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
2.1. Lokacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
2.2. Przywileje Kazimierza Jagiellończyka
i inne akty prawne określające ustrój miasta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
2.3. Rada Miasta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
2.4. Trzeci Ordynek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
2.5. Urzędy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
2.6. Prawo chełmińskie po drugim rozbiorze (1793) . . . . . . . . . . . . . . . . . 27
Rozdział II. Gdańsk pod władztwem pruskim (1793–1807) . . . . . . . . . . . . . . . 29
Rozdział III. Napoleońskie Wolne Miasto Gdańsk (1807–1814) . . . . . . . . . . . . 33
1. Powstanie i upadek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33
2. Władze francuskie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35
2.1. Gubernator . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35
2.2. Rezydent . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
3. Władze gdańskie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
3.1. Senat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
3.2. Trzeci Ordynek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
3.3. Administracja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38
3.4. Rezydenci Wolnego Miasta Gdańska w Paryżu . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
4. Projekty konstytucji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40
4.1. Projekt Senatu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40
4.2. Projekt prezydenta Senatu Gottlieba Hufelanda z 1808 r. . . . . . . . . . . . 44
4.3. Projekt rezydenta Mikołaja Massiasa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53
Rozdział IV. Gdańsk w Prusach i w II Rzeszy (1814–1918) . . . . . . . . . . . . . . . 59
Rozdział V. Wersalskie Miasto Gdańsk (1920–1939) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67
1. Powstanie i upadek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67
2. Projekty konstytucji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69
2.1. Projekt nadburmistrza Henryka Sahma z 7 września 1919 r. . . . . . . . . . . 72
2.2. Kontrprojekt partii socjaldemokratycznej z 6 października 1919 r. . . . . . . 78
2.3. Projekty podkomisji ze stycznia i z kwietnia 1920 r. . . . . . . . . . . . . . . . 84
2.4. Zgromadzenie Konstytucyjne. Uchwalenie konstytucji . . . . . . . . . . . . . 89
3. Konstytucje wolnych miast Rzeszy Niemieckiej
w okresie Republiki Weimarskiej a konstytucja Wolnego Miasta Gdańska . . . . 91
3.1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91
3.2. Hamburg – konstytucja z 7 stycznia 1921 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93
3.3. Lubeka – konstytucja z 23 maja 1920 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105
3.4. Brema – konstytucja z 18 maja 1920 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115
3.5. Gdańsk – konstytucja z 14 czerwca 1922 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127
4. Regulaminy Zgromadzenia Ludowego (Volkstagu) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136
5. Ustawa o senatorach z 9 stycznia 1931 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149
6. Miejskie Zgromadzenie Obywateli – Rada Miasta (Stadtbürgerscha! ) . . . . . . 155
6.1. Geneza pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155
6.2. Akty prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157
6.3. Regulamin z 18 listopada 1924 r. Zawartość merytoryczna . . . . . . . . . . 159
6.3.1. Struktura ustawy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159
6.3.2. Radni miejscy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160
6.3.3. Prezydium . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160
6.3.4. Stronnictwa polityczne i ich zrzeszenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162
6.3.5. Komisje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162
6.3.6. Przedłożenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164
6.3.7. Tok obrad posiedzeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166
6.3.8. Urzędowa dokumentacja uchwał i posiedzeń . . . . . . . . . . . . . . . 170
6.3.9. Wykładnia i wejście w życie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170
7. Administracja rządowa i samorządowa gminy miejskiej Gdańsk.
Ustawa z 9 października 1923 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171
7.1. Geneza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171
7.2. Uchwalenie, struktura i dalsze losy ustawy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173
7.3. Gmina miejska Gdańsk
a Miejskie Zgromadzenie Obywateli (Stadtbürgerscha! ) . . . . . . . . . . . . 174
7.4. Gmina miasta Gdańska a Senat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 176
7.5. Podziały terytorialne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177
7.6. Komisje administracyjne i urzędy komunalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177
7.7. Urzędy honorowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178
7.8. Budżet i $ nanse . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179
8. Rada Finansowa (Finanzrat) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180
Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 191
Część II. Ustrój sądowy
Rozdział I. Dawny Gdańsk (zarys problematyki do 1793 r.) . . . . . . . . . . . . . . . 197
1. Prawo lubeckie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198
2. Prawo chełmińskie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198
2.1. Jurysdykcja miejska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198
2.2. Sąd Rady . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 200
2.3. Sąd Ławy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203
2.4. Sąd wetowy (Weta) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 221
2.5. Sąd sędziego (sołtysa) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230
2.6. Sąd burgrabiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233
2.7. Sąd prezydenta, wiceprezydenta,
przewodniczącego urzędu staromiejskiego i burmistrzów . . . . . . . . . . . 236
2.8. Sąd biskupi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 238
Rozdział II. Gdańsk pod władztwem pruskim (1793–1807) . . . . . . . . . . . . . . 241
Rozdział III. Napoleońskie Wolne Miasto Gdańsk (1807–1814) . . . . . . . . . . . . 247
1. Przywrócenie dawnego ustroju sądowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 247
2. Sądownictwo w projektach konstytucji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251
2.1. Projekt Senatu z 1807 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251
2.2. Projekt prezydenta Senatu Gottlieba Hufelanda z 1808 r. . . . . . . . . . . . 252
2.3. Projekt rezydenta Mikołaja Massiasa z 1810 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 254
Rozdział IV. Gdańsk w Prusach i w II Rzeszy (1815–1918) z uwzględnieniem
oddziaływania Republiki Weimarskiej (1918–1933) . . . . . . . . . . . 255
Rozdział V. Wersalskie Wolne Miasto Gdańsk (1920–1939) . . . . . . . . . . . . . . 267
1. Podstawy prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267
2. Jurysdykcja. Struktura sądownictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 269
3. Urząd sędziego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 272
4. Sąd Najwyższy (Obergericht) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 278
5. Sąd Krajowy (Landgericht) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 286
5.1. Wydziały cywilny i karny (izby cywilna i prawna) . . . . . . . . . . . . . . . . 286
5.2. Wydział handlowy (izba handlowa, Kammer für Handelssachen) . . . . . . . 291
6. Sądy urzędowe (grodzkie, Amtsgerichte) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 293
7. Sądy ławnicze (Schö# engerichte) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 295
8. Sądy przysięgłych (Schwurgerichte) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 298
9. Sądy dla nieletnich (Jugendgerichte) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 300
10. Sądy szczególne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 301
10.1. Sądy przemysłowe (Gewerbegerichte) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 301
10.2. Sądy kupieckie (Kaufmannsgerichte) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 305
10.3. Sądy do spraw lichwy (Wuchergericht) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307
11. Sądownictwo administracyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 308
Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 315
Aneks . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 317
1. Projekt konstytucji Napoleońskiego Wolnego Miasta Gdańska
Gottlieba Hufelanda (prezydenta Senatu) z 1808 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 317
2. Projekt konstytucji Napoleońskiego Wolnego Miasta Gdańska
Mikołaja Massiasa (rezydenta) z 1810 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 337
3. Projekt konstytucji Wersalskiego Wolnego Miasta Gdańska
nadprezydenta Henryka Sahma z 1919 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 346
4. Kontrprojekt konstytucji Wersalskiego Wolnego Miasta Gdańska
frakcji socjaldemokratycznej z 1919 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 361
5. Przeciwstawienie paragrafów ustaw o ustroju sądów II Rzeszy z 1877 r.
i Wolnego Miasta Gdańska z 1927 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 378
Bibliogra% a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 383
1. Źródła . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 383
1.1. Źródła rękopiśmienne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 383
1.2. Źródła drukowane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 384
2. Wydawnictwa źródłowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 387
3. Opracowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 387
Summary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 393

 

 

Opinie

Na razie nie ma opinii o produkcie.

Napisz pierwszą opinię o “Ustrój konstytucyjny i sądowy napoleońskiego (1807–1814) i wersalskiego (1920–1939) Wolnego Miasta Gdańska w rozwoju prawno-historyczno-porównawczym”

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *