Słownik feminatywów Związku Uczelni w Gdańsku im. Daniela Fahrenheita

Celem słownika jest stworzenie praktycznego narzędzia ukazującego język w działaniu i pozostającego w zgodzie z aktualnymi normami polszczyzny. Część nazw żeńskich jest od dawna utrwalona w systemie języka i praktyce komunikacyjnej, inne dopiero się stabilizują bądź funkcjonują jako propozycje odpowiadające współczesnym potrzebom komunikacyjnym. Właśnie ta dynamika uzasadnia potrzebę opracowania kompendium porządkującego i systematyzującego feminatywy obecne w przestrzeni akademickiej uczelni FarU. Proponowane formy nie mają charakteru obligatoryjnego. Zasadą nadrzędną pozostaje wolność wyboru oraz poszanowanie indywidualnych preferencji osób pełniących określone funkcje, zajmujących stanowiska bądź posiadających tytuły i stopnie naukowe. Słownik nie narzuca rozwiązań, lecz dostarcza rzetelnej podstawy językowej umożliwiającej świadomą decyzję. Tylko w ten sposób możliwe jest pogodzenie dążenia do symetrii systemowej z poszanowaniem różnorodności oraz autonomii osób tworzących wspólnotę akademicką.

Spis treści

Wstęp . .. 7

Rozdział I

Akademicka leksykografia feminatywów

jako element polityki równościowej uczelni . 10

Rozdział II

Nazewnictwo żeńskie a struktura równości płci

w środowisku akademickim . . 13

Rozdział III

Feminatywy jako narzędzie polityki równościowej

w szkolnictwie wyższym na przykładzie UG . .. 19

3.1. Równość płci jako element polityki instytucjonalnej . . 19

3.2. Język instytucjonalny a równość płci. .. 20

3.3. Feminatywy w praktyce polityki równościowej . . 20

3.4. Perspektywa performatywna języka . . 21

3.5. Wnioski . . 21

Rozdział IV

Użycie i ocena feminatywów instytucjonalnych

we współczesnej polszczyźnie w świetle badań ankietowych . .. 22

4.1. Wprowadzenie . . 22

4.1.1. Cel badań . .. 23

4.1.2. Metodologia badań .  . 24

4.2. Charakterystyka respondentów . 25

4.2.1. Struktura respondentów według płci . 25

4.2.2. Struktura respondentów według wieku .  26

4.2.3. Wykształcenie respondentów .. 26

4.2.4. Status zawodowy respondentów . . 27

4.3. Znajomość pojęcia feminatywy jako punkt wyjścia

do analizy postaw językowych .  30

4.4. Częstotliwość używania feminatywów . . 32

4.5. Sytuacje używania feminatywów . .. 34

4.6. Społeczna ocena wybranych feminatywów . .. 36

4.6.1. Profesorka – między tradycją językową a współczesnym uzusem . . 36

4.6.2. Doktorka – między tradycją akademicką a zmianą uzusu . 38

4.7. Feminatywy odnoszące się do zawodów specjalistycznych . . 40

4.8. Zróżnicowanie stopnia akceptacji wybranych feminatywów.. 41

4.9. Społeczna akceptacja feminatywów w perspektywie normy językowej,

świadomości użytkowników i przemian społecznych .  . 44

4.10. Analiza jakościowa odpowiedzi otwartych . . . 47

Rozdział V

Zasady opracowania słownika . .. 49

5.1. Uwagi gramatyczne dotyczące feminatywów .  . 49

5.2. Formy adresatywne . . . 53

5.3. Struktura artykułu hasłowego . .. 54

1. Hasło główne . . . . 54

2. Paradygmaty fleksyjne . . . 55

3. Status form żeńskich .  56

4. Formy adresatywne . .. 56

5. Nazwy generyczne zakończone na -a . 57

6. Formy żeńskie zmaskulinizowane . . . 57

7. Uwagi językowe . .. 58

8. Charakter normatywny słownika . . . 59

9. Założenia ogólne .  59

Rozdział VI

Słownik . .. 62

Skróty źródeł cytatów . .  . 398

Wykaz nazw zawodów, tytułów i funkcji .  403

Wykaz skrótów od nazw zawodów, tytułów i funkcji .  411

Zalecana literatura .  418

Załącznik 1

Kwestionariusz ankiety badawczej użycie i ocena feminatywów

w języku polskim . .. . 422