Przewodnik nie tylko dla radnych Uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego

Opis

Przewodnik nie tylko dla radnych. Uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego dotyczące spraw finansowych. Wybrane orzeczenia sądów administracyjnych

Wydawca:  Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp z o.o.

autor: Magdalena Majdrowicz-Dmitrzak, Joanna Gryzińska

 

Przewodnik nie tylko dla sprawujących funkcję radnego, w szczególności po wyborach samorządowych 2024, lecz również dla osób zajmujących się sprawami związanymi z gospodarką finansową JST. Podstawowe zagadnienia na temat finansów samorządowych – zwłaszcza dotyczące podejmowania uchwał – przedstawione są przystępnie i z powołaniem przepisów dotyczących finansów jednostki samorządu terytorialnego oraz w kontekście wybranego orzecznictwa sądów administracyjnych.

W książce omówiono podział zadań pomiędzy organami JST, jak również dochody i wydatki tych jednostek, biorąc pod uwagę uchwałę budżetową oraz uchwały w sprawach procedury budżetowej, wieloletniej prognozy finansowej, zaciągania zobowiązań czy udzielania pożyczek, dotacji przyznawanych z budżetu, podatków i opłat lokalnych, absolutorium dla organu wykonawczego samorządu. Ważna informacja: publikacja uwzględnia przepisy nowej ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 1572 z późn. zm.).

 

Spis treści

Wstęp …..7

Wykaz przepisów dotyczących fi nansów JST ….9

Prawo ustrojowe … 9

Finanse i budżet … 9

Podatki i opłaty …. 10

Przepisy prawa materialnego …. 10

Rachunkowość budżetowa .. 13

Rozdział 1. Zadania, organy, gospodarka fi nansowa jednostek samorządu

terytorialnego (JST). Nadzór nad działalnością gminną, powiatu,

samorządu województwa …15

1.1. Samorząd gminy ……. 15

1.2. Samorząd powiatu …18

1.3. Samorząd województwa …. 21

1.4. Akty prawa miejscowego … 23

1.5. Nadzór nad działalnością gminną, wykonywaniem zadań powiatu i województwa ….23

1.6. Zadania organów stanowiących … 24

1.7. Wyciąg z przepisów …… 29

Rozdział 2. Dochody JST……63

2.1. Dochody z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fi zycznych (PIT)

i od osób prawnych (CIT) …… 64

2.2. Źródła dochodów własnych JST ……65

2.3. Zasady ustalania i przekazywania dochodów własnych JST …..70

2.4. Zasady ustalania potrzeb fi nansowych JST i ich fi nansowania ….. 71

2.5. Korekta nieprawidłowo ustalonych potrzeb fi nansowych …. 79

2.6. Zasady i tryb przekazywania dochodów JST…….79

2.7. Zasady i tryb ustalania dochodów z tytułu udziałów w podatku dochodowym

od osób fi zycznych i podatku dochodowym od osób prawnych

oraz subwencji ogólnej dla nowych JST ….. 81

2.8. Dotacje dla JST …. 81

Rozdział 3. Wydatki JST. Zasady ich dokonywania, kategorie, przeznaczenie.

Równoważenie budżetu JST, indywidualny wskaźnik, blokowanie wydatków …..89

3.1. Zasady dokonywania wydatków ……89

3.2. Przeznaczenie wydatków …… 90

3.3. Kategorie wydatków budżetu JST ……91

3.4. Równoważenie budżetu JST ……..96

3.5. Indywidualny wskaźnik zadłużenia …….97

3.6. Ustawa z dnia 8 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o fi nansach publicznych

oraz niektórych innych ustaw. Przepisy epizodyczne dotyczące art. 242

i art. 243 u.f.p. …100

3.7. Blokowanie planowanych wydatków budżetowych ……102

Rozdział 4. Uchwała budżetowa jednostki samorządu terytorialnego ……105

4.1. Budżet i uchwała budżetowa jednostki samorządu terytorialnego ….105

4.2. Zasady obowiązujące przy opracowywaniu i uchwalaniu budżetu ….106

4.3. Elementy uchwały budżetowej obligatoryjne …….108

4.4. Elementy uchwały budżetowej fakultatywne …..128

4.5. Załączniki do uchwały budżetowej ……..131

4.6. Przepisy ustawy o fi nansach publicznych dotyczące opracowania projektu uchwały

budżetowej. Obowiązujące terminy …….132

Rozdział 5. Uchwała w sprawie wieloletniej prognozy fi nansowej JST …135

5.1. Procedura podejmowania uchwały w sprawie WPF .135

5.2. Wieloletnia prognoza fi nansowa – zakres przedmiotowy ……137

5.3. Elementy obligatoryjne WPF …..139

5.4. Okres objęty WPF …141

5.5. Upoważnienie do zaciągania zobowiązań w uchwale w sprawie WPF …142

5.6. Zgodność wartości przyjętych w WPF

oraz w budżecie JST ….143

5.7. Wydatki na realizację przedsięwzięć w ramach WPF ……144

5.8. Zmiany w WPF……145

5.9. Omówienie załączników do wieloletniej prognozy fi nansowej JST ……147

Rozdział 6. Uchwała organu stanowiącego JST w sprawie trybu prac

nad projektem uchwały budżetowej ……153

Rozdział 7. Uchwały w sprawie zaciągania zobowiązań oraz udzielania pożyczek …157

7.1. Uchwała w sprawie emitowania obligacji oraz określenia zasad ich zbywania,

nabywania i wykupu ….164

7.2. Uchwała w sprawie zaciągania długoterminowych zobowiązań zaliczanych

do tytułu dłużnego, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy

o fi nansach publicznych ….176

7.3. Uchwały w sprawie ustalania maksymalnej wysokości pożyczek i kredytów

krótkoterminowych zaciąganych przez wójta/zarząd powiatu/województwa;

pożyczek i poręczeń udzielanych przez zarząd w roku budżetowym

przez wójta/zarząd powiatu/województwa ….179

7.4. Uchwała w sprawie zobowiązań w zakresie podejmowania inwestycji i remontów

o wartości przekraczającej granicę ustaloną corocznie przez radę .184

Rozdział 8. Uchwały w sprawie zasad i zakresu przyznawania dotacji z budżetu JST ….187

8.1. Defi nicja dotacji. Rodzaje dotacji …….187

8.2. Udzielanie i rozliczanie dotacji. Elementy umowy ….191

8.3. Defi nicje zasad i trybu udzielania dotacji …..191

8.4. Ustawy szczególne (wybrane) stanowiące podstawę udzielania dotacji

z budżetów JST …..192

8.5. Pomoc rzeczowa i fi nansowa udzielana na podstawie ustawy

o fi nansach publicznych ..209

Rozdział 9. Uchwały w sprawie podatków i opłat lokalnych …..211

9.1. Uchwały podejmowane na podstawie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych..211

9.2. Uchwały w sprawie podatku od nieruchomości …..212

9.3. Uchwały w sprawie podatku od środków transportowych ….214

9.4. Uchwały podatkowe w zakresie opłat lokalnych (art. 19 ustawy o podatkach

i opłatach lokalnych: targowej, miejscowej, uzdrowiskowej, reklamowej,

od posiadania psów) …..216

9.5. Uchwały podejmowane na podstawie ustaw o podatku rolnym i leśnym …220

Rozdział 10. Uchwała w sprawie absolutorium dla organu wykonawczego JST ….225

10.1. Zakres wyłącznej właściwości organów stanowiących JST ws. absolutorium

według przepisów ustrojowych ……226

10.2. Obowiązki zarządu JST …..230

10.3. Zakres przedmiotowy sprawozdań …231

10.4. Zadania komisji rewizyjnej w procedurze absolutoryjnej …233

10.5. Opinia RIO o wniosku komisji rewizyjnej ws. absolutorium …236

10.6. Uchwała ws. absolutorium ……237

10.7. Skutki nieudzielenia absolutorium dla organu wykonawczego gminy …..239

10.8. Skutki nieudzielenia absolutorium dla zarządu powiatu i województwa …240

10.9. Opinia RIO o uchwale o nieudzieleniu absolutorium…..242

10.10. Obowiązki składu orzekającego RIO …..242

10.11. Raport o stanie JST na sesji absolutoryjnej …..243

10.12. Przepisy ustaw ustrojowych dotyczące raportu o stanie JST ….244

10.13. Wybrane tezy z orzecznictwa …..247

10.14. Przeprowadzenie referendum – wybrane przepisy …250

Rozdział 11. Wybrane orzeczenia sądów administracyjnych …253

11.1. Uchwała budżetowa JST ….253

11.2. Uchwała ws. wieloletniej prognozy fi nansowej JST …266

11.3. Uchwały ws. zasad i zakresu przyznawania dotacji z budżetu JST ….272

11.4. Uchwały w sprawie podatków ……300

11.5. Uchwały w sprawie opłat lokalnych ….308

11.6. Uchwała w sprawie absolutorium …314

11.7. Błędy w procedurze uchwalania uchwał ….321