www.zak24.pl
INTERNETOWA KSIĘGARNIA NAUKOWO - AKADEMICKA

Kompleksowa edukacja seksualna

51,99 zł (w tym 5% VAT)

ISBN: 978-83-8206-811-5

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 424

Format: 170×240 mm

Opis

Kompleksowa edukacja seksualna

red. Karolina Lutkiewicz

Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego

 

Kompleksowa edukacja seksualna jest rozumiana jako ciągły proces uczenia się trwający przez całe życie, który integruje poznawcze, fizyczne, emocjonalne i społeczne aspekty seksualności. Niniejsza publikacja wyrasta z holistycznego rozumienia seksualności, odwołującego się do standardów Światowej Organizacji Zdrowia oraz międzynarodowych dokumentów dotyczących praw człowieka. W tym ujęciu edukacja seksualna nie jest dodatkiem do wychowania czy edukacji zdrowotnej, lecz jednym z jej ważnych elementów, istotnym także z perspektywy profilaktyki zdrowia psychicznego i przeciwdziałania przemocy. Celem tej publikacji jest wsparcie osób prowadzących zajęcia z zakresu seksualności przez dostarczenie narzędzi dydaktycznych i refleksyjnych. Mają one pomagać w przekazywaniu wiedzy, lecz także w rozwijaniu krytycznego myślenia oraz tworzeniu bezpiecznej przestrzeni do rozmowy z młodymi ludźmi – opartej na wzajemnym szacunku, podmiotowym traktowaniu osób uczestniczących oraz otwartości i uważności na różnorodność ich doświadczeń. Książka ma charakter teoretyczno-praktyczny i stanowi próbę spojrzenia na współczesną edukację seksualną przez zintegrowanie trzech kluczowych filarów: podstaw teoretycznych, metodyki oraz ćwiczeń warsztatowych. Zależało nam na stworzeniu publikacji, która będzie nie tylko porządkować wiedzę, lecz także realnie wspierać osoby prowadzące warsztaty w planowaniu i realizowaniu angażujących, inkluzywnych i odpowiedzialnych działań edukacyjnych. Struktura książki odpowiada trzem podstawowym pytaniom: dlaczego edukacja seksualna jest potrzebna, jak powinna być prowadzona oraz w jaki sposób można ją realizować w praktyce.

Spis treści

Wstęp . . . 9

CZĘŚĆ I

RAMY TEORETYCZNE

Rozdział 1. Kompleksowa edukacja seksualna: wprowadzenie . . 13

Zuzanna Jastrzębska, Magdalena Wójcik-Dalmata

1.1. Kompleksowa edukacja seksualna – definicja i znaczenie . 13

1.2. Międzynarodowe wytyczne i standardy .  . 16

1.2.1. Edukacja seksualna w kontekście systemowym i społecznym . . 18

1.3. Definicje edukacji seksualnej w polskiej literaturze naukowej . .19

1.4. Kluczowe korzyści z kompleksowej edukacji seksualnej .  23

1.5. Podstawa naukowa dla kompleksowej edukacji seksualnej .. 25

1.5.1. Efekty kompleksowej edukacji seksualnej – przegląd badań .  25

1.5.2. Zalecenia eksperckie i ograniczenia . . 28

1.5.3. Perspektywy badawcze i ograniczenia . . 29

1.6. Bariery i wyzwania w implementacji KES . . 30

1.6.1. Zróżnicowanie podejść w Europie .  30

1.6.2. Bariery i wyzwania w implementacji kompleksowej edukacji

seksualnej (KES) .. 31

1.6.3. Kluczowe obszary działań rekomendowane w literaturze przedmiotu .34

Rozdział 2. Podstawowe zasady kompleksowej edukacji seksualnej . 37

Wiktoria Puczyńska, Natalia Tecmer

2.1. Edukacja seksualna dostosowana do wieku . . 37

2.1.1. Implementacja KES dostosowanej do wieku w kontekście etapów rozwoju

psychoseksualnego, poznawczego i społeczno-emocjonalnego .. 40

2.1.2. Spiralny model edukacji – rozwój przez powtarzanie

i pogłębianie treści . . 44

2.2. Inkluzywność – uwzględnienie różnorodności . .. 45

2.2.1. Znaczenie inkluzywności w KES . . . 46

2.2.2. Kompetencje osoby edukującej wspierające inkluzywność . . 51

2.2.3. Strategie wspierające inkluzywność . . 54

2.3. Bezpieczeństwo psychologiczne jako fundament profesjonalnej

edukacji seksualnej . . 56

2.3.1. Tworzenie bezpiecznej przestrzeni . .. 56

2.3.2. Aksjologiczne fundamenty profesjonalnej edukacji seksualnej . . 60

2.4. Zaangażowanie społeczności . . 62

2.4.1. Kompleksowe podejście do tworzenia zdrowej szkoły .. 62

2.4.2. Włączanie społeczności . . . 63

2.5. Edukacja seksualna oparta na dowodach naukowych . . 65

2.5.1. Podejście oparte na dowodach naukowych jako fundament

profesjonalnej edukacji seksualnej . . 65

2.5.2. Projektowanie skutecznych interwencji edukacyjnych .. 67

2.6. Perspektywy edukacji seksualnej w Polsce:

edukacja zdrowotna a standardy międzynarodowe . . 70

2.6.1. Spójność z wytycznymi międzynarodowymi . .. 71

2.6.2. Różnice w zakresie komponentu biomedycznego i reprodukcyjnego .. 72

2.6.3. Skutki psychospołeczne braku inkluzywności – perspektywa zdrowia

psychicznego .  73

2.6.4. Międzynarodowy konsensus naukowy .  73

Rozdział 3. Zakres tematyczny kompleksowej edukacji seksualnej .  75

Magdalena Wójcik-Dalmata, Karolina Lutkiewicz

3.1. Międzynarodowe standardy – główne obszary i założenia . 75

3.1.1. Relacje i związki .  76

3.1.2. Wartości, prawa, kultura i seksualność .. 77

3.1.3. Rozumienie płci .  78

3.1.4. Przemoc i bezpieczeństwo .  79

3.1.5. Umiejętności dla zdrowia i dobrego samopoczucia 80

3.1.6. Ciało człowieka i rozwój . . . 82

3.1.7. Seksualność i zachowania seksualne . .84

3.1.8. Zdrowie seksualne i reprodukcyjne . .. 86

3.2. Struktura programu zajęć z kompleksowej edukacji seksualnej . . 89

3.3. Przegląd kluczowych tematów i celów nauczania z podziałem

na grupy wiekowe . .. 99

CZĘŚĆ II

PLANOWANIE I PRZYGOTOWANIE WARSZTATÓW

Rozdział 1. Struktura i planowanie warsztatów . .. 121

Karolina Budzińska, Natalia Tecmer

1.1. Tworzenie bezpiecznego i inkluzywnego środowiska . . 121

1.1.1. Reprezentacja różnorodności (inkluzywność) . 121

1.1.2. Neuroróżnorodność – co warto wiedzieć? Indywidualne potrzeby

osób uczestniczących . 138

1.1.3. Tworzenie bezpiecznej przestrzeni – wprowadzenie do pracy

z kodeksem grupowym .  145

1.1.4. Propozycje ćwiczeń na początek warsztatów – rozgrzewka .  150

1.2. Elementy angażujących warsztatów .. 153

1.2.1. Metody zwiększające zaangażowanie osób uczestniczących .. 153

1.2.2. Zasady skutecznego prowadzenia warsztatów . . 156

1.3. Narzędzia do ewaluacji warsztatów i uzyskiwania informacji zwrotnej .  164

1.3.1. Słowna i pisemna informacja zwrotna.

Jak zapytać i co z nią zrobić? . . 165

1.3.2. Obserwacja i inne metody alternatywne. Jak zauważyć to,

czego nie powiedziano? . 167

1.3.3. Przykłady ćwiczeń ewaluacyjnych . . 168

Rozdział 2. Cechy i kompetencje osoby edukującej o seksualności . .171

Kamila Bobel

2.1. Umiejętności i cechy niezbędne do prowadzenia warsztatów

edukacji seksualnej . 172

2.1.1. Kompetencje merytoryczne . .. 172

2.1.2. Komunikatywność . .. 173

2.1.3. Życzliwe zaciekawienie .  . 173

2.1.4. Świadomość siebie i własnych przekonań (autorefleksyjność) .  174

2.1.5. Asertywność i umiejętność stawiania granic .  175

2.1.6. Umiejętność skłaniania do refleksji i krytycznego myślenia . 175

2.1.7. Budzenie zaciekawienia .  176

2.1.8. Umiejętność angażowania i zarządzania oporem . . 176

2.1.9. Empatia i zrozumienie . .177

2.1.10. Autorytet oparty na relacji . .. 177

2.1.11. Znajomość aktualnych zjawisk społecznych . 178

2.1.12. Pokora wobec własnej niewiedzy . . 179

2.1.13. Elastyczność .  179

2.2. Radzenie sobie z własnymi uprzedzeniami . . 180

2.2.1. (Samo)świadomość . .181

2.2.2. Regularna autorefleksja nad swoimi wartościami, przekonaniami

i reakcjami – wewnętrzne porządki  .182

2.2.3. Poszerzanie własnej perspektywy .. 183

2.2.4. Wymiana doświadczeń – regularna współpraca i superwizja jako

fundament profesjonalizmu . . 184

2.3. Szkolenie i stały rozwój zawodowy .  185

2.4. Ciągły proces rozwoju – refleksyjna praktyka zawodowa . 189

Rozdział 3. Technologiczne aspekty edukacji seksualnej . .197

Karolina Lutkiewicz, Barbara Otta

3.1. Integracja edukacji cyfrowej . . 197

3.1.1. Media społecznościowe jako kanał edukacji seksualnej . . 198

3.1.2. Kampanie edukacyjne w mediach społecznościowych .  201

3.2. Wykorzystanie technologii jako narzędzia angażującego .  205

3.2.1. Gamifikacja i gry symulacyjne . . . 205

3.2.2. Aplikacje mobilne i rozwiązania na rzecz mobilnego zdrowia .208

3.2.3. Platformy edukacyjne online (webinaria i kursy) . 210

3.2.4. Wirtualne tablice .. . 211

3.2.5. Multimedia (wideo, mikrolekcje, komiksy) . . 212

3.3. Etyczne i psychologiczne aspekty edukacji seksualnej online .. 215

3.3.1. Dezinformacja, algorytmy i krytyczne myślenie .  216

3.3.2. Prywatność i bezpieczeństwo w sieci . .  219

3.3.3. Tworzenie bezpiecznej przestrzeni online . . 221

Rozdział 4. Rozwiązywanie problemów i radzenie sobie w trudnych sytuacjach .. 227

Milena Barna, Karolina Budzińska

4.1. Zapewnienie psychologicznego bezpieczeństwa osobom uczestniczącym

w warsztatach . . 227

4.1.1. Praktyki tworzenia bezpiecznej i odważnej przestrzeni

sprzyjającej rozwojowi . . 229

4.1.2. Porozumienie bez przemocy . .. 231

4.2. Rozwiązania najczęstszych wyzwań . 233

4.2.1. Praca z osobami doświadczającymi oporu, trudnych emocji,

reakcji obronnych . 233

4.2.2. Empatyczne interwencje: jak reagować na płacz, lęk, milczenie .. 239

4.2.3. Jak odpowiadać na pytania, w tym te z pogranicza prywatności

i kontrowersyjne  240

4.2.4. Inne trudności . . 245

4.2.5. Strategie motywowania grupy i radzenia sobie z oporem .  . 246

4.3. Reagowanie na ujawnienia przemocy lub doświadczenia traumy  249

4.3.1. Edukacja seksualna uwzględniająca doświadczenie traumy . 249

4.3.2. Podstawy pierwszej reakcji i bezpiecznego kontaktu . 251

4.3.3. Granice odpowiedzialności osoby edukującej – co mówić,

a czego nie mówić . . 255

4.3.4. Przepisy prawne: zgłoszenia, dokumentacja, procedury szkolne  257

CZĘŚĆ III

EDUKACJA SEKSUALNA W PRAKTYCE –

PRZYKŁADY ĆWICZEŃ WARSZTATOWYCH

Warsztat 1. Zrozumieć seksualność: ciało, emocje, relacje . . 264

Warsztat 2. Prawa, równość i różnorodność: tożsamość i orientacje 285

Warsztat rozszerzający. Tożsamość płciowa i orientacja seksualna .  292

Warsztat 3. Społeczne i kulturowe uwarunkowania seksualności .. 300

Warsztat 4. Relacje i komunikacja – nawiązywanie zdrowych relacji .. 313

Warsztat 5. Ciało i dojrzewanie – rozwój psychoseksualny . .326

Warsztat 6. Antykoncepcja i decyzje prokreacyjne . .338

Warsztat 7. Zdrowie seksualne: choroby przenoszone drogą płciową i profilaktyka . 351

Warsztat 8. Przemoc seksualna, wykorzystywanie i molestowanie:

bezpieczeństwo i wsparcie . . . 364

Warsztat 9. Seksualność i technologie: bezpieczeństwo cyfrowe i dobrostan . 373

Warsztat 10. Warsztat podsumowujący cykl zajęć z edukacji seksualnej . . 381

Słownik pojęć . . 391

Bibliografia . .  . 397

 

Opinie

Na razie nie ma opinii o produkcie.

Napisz pierwszą opinię o „Kompleksowa edukacja seksualna”

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *