30 lat obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Trzydziestolecie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.) stało się niejako naturalną okazją do refleksji oraz podzielenia się spostrzeżeniami, opiniami i uwagami, zarówno z perspektywy badawczej, jak i praktyki prawniczej (z punktu widzenia prawa w działaniu) podczas VI Prawniczego Forum Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, zorganizowanego z inicjatywy pracowników Katedry Prawa Administracyjnego oraz Postępowania Administracyjnego i Sądowo administracyjnego Uniwersytetu Gdańskiego, które odbyło się w dniu 19 września 2025 r. w gmachu Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego. Kontynuując tradycję poprzednich pięciu forów, zwieńczeniem i  swoistym uwiecznieniem ubiegłorocznego wydarzenia jest niniejsza monografia, będąca udziałem najliczniejszej jak dotąd (biorąc pod uwagę poprzednie opracowania poforumowe) grupy Autorów, którym dziękuję za przyjęcie zaproszenia do wspólnej publikacji.

Spis treści

Słowo wstępne 9

Część 1

Podmioty i interesy

Bartłomiej Gliniecki, Katarzyna Lew-Gliniecka

Źródła i charakter prawa do dysponowania nieruchomością

na cele budowlane oraz jego wpływ na postępowania w sprawach

budowlanych 13

Ewa Skorczyńska

O tzw. stronie refleksowej (w postępowaniu w sprawie o udzielenie

pozwolenia na budowę) oraz o granicach swobody ustawodawcy

w kształtowaniu jej pozycji procesowej – uwagi na tle

art. 28 ust. 2 pr. bud. 41

Sławomir Pawłowski

Ochrona praw osób trzecich w procesie budowlanym –

w poszukiwaniu „złotego środka” 53

Mirosław Gdesz

Nadużycie prawa do sądu w procesie inwestycyjno-budowlanym 81

Lucyna Staniszewska

Przedmiot postępowania wszczętego przez organ nadzoru

budowlanego a gwarancje czynnego udziału strony w postępowaniu 93

Krzysztof Kaszubowski

Nadużycie prawa a rozstrzyganie sprawy w postępowaniu

odwoławczym – refleksje na kanwie wyroku NSA z dnia

4 października 2016 r., II OSK 1412/16 115

Aleksandra Puczko

W kierunku administracji responsywnej – ocena prób uspołecznienia

procesu budowlanego na tle zmian ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. –

Prawo budowlane 131

Część 2

Odpowiedzialność

Radosław Giętkowski

Zmiany regulacji odpowiedzialności zawodowej w budownictwie

przewidzianej przez ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. –

Prawo budowlane 149

Maciej Kruś, Marcel Szymborski

Odpowiedzialność z tytułu wadliwego pozwolenia na budowę

(przesłanki, podmiot zobowiązany, procedury) 159

Część 3

Wokół samowoli budowlanej

Joanna Smarż

Ewolucja instytucji samowoli budowlanej w świetle prawa

budowlanego z 1994 r. 177

Magda Oleś-Leśniewska

Legalizacja samowoli budowlanej po nowelizacji z dnia 13 lutego

2020 r. – praktyczne problemy i próba oceny zmian 199

Dominik Sypniewski

Granice legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu

budowlanego w kontekście przepisów art. 50 i 51 pr. bud. 209

Filip Prusik-Serbinowski

Zasady postępowania dowodowego w uproszczonym postępowaniu

legalizacyjnym 221

Część 4

Varia

Robert Suwaj

Niekonstytucyjność regulacji procesu inwestycyjno-budowlanego.

Zagadnienia wybrane 239

Mariusz Szatkowski, Karol Ważny

„Sportowe” prawo budowlane 259

Marcin Lidzbarski

Prawo budowlane a prawo zamówień publicznych – dublowanie

czy uzupełnienie? 291

Ewa Kłos

Defi nicja budynku w świetle orzecznictwa

sądowoadministracyjnego 299

Maciej Błażewski

Nadzór autorski w procesie budowlanym w świetle ustawy –

prawo budowlane 311

Część 5

Bilans trzydziestolecia pod rządami prawa budowlanego

Zygmunt Niewiadomski

Wady i zalety prawa budowlanego z 1994 r. Próba oceny

z perspektywy 30 lat jego obowiązywania (tezy wystąpienia) 323

Tomasz Bąkowski

Trzy dekady obowiązywania prawa budowlanego z perspektywy

przemian oraz w kontekstach liczb i tendencji 329

Bibliografia 345