www.zak24.pl
KSIĘGARNIA NAUKOWO - AKADEMICKA

Kompetencja i sprawność językowa dzieci z niepełnosprawnością intelektualną…

42,99 

ISBN: 978-83-7865-552-7
Rok wydania: 2017
Liczba stron: 396
Format: B5

oprawa miękka

Opis

Kompetencja i sprawność językowa dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu znacznym, umiarkowanym i lekkim

Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego

Autor: Katarzyna Kaczorowska-Bray

 

W literaturze przedmiotu podkreśla się, że mowa tej części dziecięcej populacji jest uboższa pod względem leksykalnym, a wypowiedzi krótsze, składniowo uproszczone z licznymi błędami gramatycznymi. Brak jest jednak danych, które potwierdzałyby te opisy. Autorka przedstawia wyniki badań zebrane w grupie 240 dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, umiarkowanym i znacznym, które zestawiono z danymi wyłonionymi z wypowiedzi 156 dzieci o rozwoju typowym.

Spis treści
Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
1. O niepełnosprawności intelektualnej w ujęciu historycznym . . . . . . . . . . . . . . . 15
2. Kryteria rozpoznania i współczesne de$ nicje niepełnosprawności intelektualnej . . . 32
3. Epidemiologia niepełnosprawności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38
4. Etiologia niepełnosprawności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44
4.1. Klasy! kacje czynników etiologicznych niepełnosprawności intelektualnej . . . . . . 47
4.2. Specy! ka etiologii w przypadku niepełnosprawności intelektualnej
w stopniu lekkim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56
4.2.1. Czynniki środowiskowe natury biologicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62
4.2.2. Czynniki środowiskowe o podłożu społecznym . . . . . . . . . . . . . . . . . 71
4.3. Etiologia niepełnosprawności intelektualnej w stopniu głębszym . . . . . . . . . . . 76
4.4. Zapobieganie niepełnosprawności intelektualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81
5. Rozwój i zaburzenia mowy u osób z niepełnosprawnością intelektualną . . . . . . . . 85
5.1. Oligofazja i problemy terminologiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85
5.2. Oligofazja w klasy! kacjach zaburzeń mowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89
5.2.1. Wybrane klasy! kacje objawowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89
5.2.2. Wybrane klasy! kacje przyczynowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92
5.3. Przyczyny zaburzeń mowy u osób z niepełnosprawnością intelektualną . . . . . . . 99
6. Możliwości komunikacyjne osób z niepełnosprawnością intelektualną . . . . . . . . . 105
6.1. Poziom umiejętności komunikacyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105
6.2. Częstość występowania zaburzeń mowy
w grupie osób z niepełnosprawnością intelektualną . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108
6.3. Typy najczęściej notowanych zaburzeń mowy
w grupie osób z niepełnosprawnością intelektualną . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119
6.4. Przebieg rozwoju mowy w grupie osób z niepełnosprawnością intelektualną . . . . 121
6.4.1. Specy! ka rozwoju mowy dzieci z niepełnosprawnością w stopniu lekkim . . . 129
6.4.2. Rozwój mowy dzieci z niepełnosprawnością intelektualną
w stopniu umiarkowanym i znacznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131
6.5. Zasób leksykalny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133
6.5.1. Słownictwo dzieci z niepełnosprawnością w stopniu lekkim . . . . . . . . . . 133
6.5.2. Słownictwo dzieci z niepełnosprawnością
w stopniu umiarkowanym i znacznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136
6.6. Poziom gramatyczny wypowiedzi dzieci z niepełnosprawnością intelektualną . . . . . 137
6.6.1. Poziom gramatyczny wypowiedzi dzieci
z niepełnosprawnością w stopniu lekkim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138
6.6.2. Poziom gramatyczny wypowiedzi dzieci
z niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym i znacznym . . . . . . . . . 139
6.6.3. Agramatyzm i paragramatyzm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140
6.7. Sprawności komunikacyjne w zakresie form narracyjnych,
opisu i opowiadania oraz form dialogowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144
6.8. Kompetencja i sprawność komunikacyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146
6.9. Rozumienie mowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149
7. Umiejętność pisania i czytania w grupie osób
z niepełnosprawnością intelektualną . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153
7.1. Przyczyny trudności w czytaniu i pisaniu
w grupie dzieci z niepełnosprawnością intelektualną . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154
7.2. Przebieg nauki czytania w grupie dzieci z niepełnosprawnością intelektualną . . . . 159
7.3. Zaburzenia umiejętności czytania
u dzieci z niepełnosprawnością intelektualną . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161
7.3.1. Wolne tempo czytania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161
7.3.2. Trudności w zakresie techniki czytania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162
7.3.3. Niższy poziom poprawności czytania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163
7.3.4. Problemy w interpretowaniu tekstu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165
7.4. Problemy w nauce pisania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166
7.4.1. Przepisywanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166
7.4.2. Pisanie z pamięci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167
7.4.3. Pisanie ze słuchu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167
7.4.4. Pisanie samodzielne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168
7.4.5. Kompetencja narracyjna w subkodzie pisanym . . . . . . . . . . . . . . . . . 169
7.4.6. Gra! a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171
7.4.7. Ortogra! a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171
8. Zmiany w funkcjonowaniu osób z niepełnosprawnością intelektualną
zachodzące wraz z wiekiem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 174
8.1. Ogólny stan zdrowia osób z niepełnosprawnością intelektualną
w wieku senioralnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178
8.2. Epilepsja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183
8.3. Zaburzenia sensoryczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183
8.4. Zdrowie psychiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 185
9. Metodologia badań własnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187
9.1. Ustalenia terminologiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188
9.2. Cele badań . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193
9.3. Etapy postępowania badawczego i badań empirycznych . . . . . . . . . . . . . . . . 197
9.4. Przebieg badań . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198
9.5. Charakterystyka badanych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201
9.5.1. Skład grupy badanej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201
9.5.2. Skład grupy kontrolnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204
10. Wyrazy tekstowe w wypowiedziach badanych grup dzieci . . . . . . . . . . . . . . . . 205
10.1. Wyrazy tekstowe i ich średnie użycie
w wypowiedziach badanych grup dzieci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 205
10.1.1. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną stopnia znacznego
a 4- i 5-latki o rozwoju typowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 206
10.1.2. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną
stopnia umiarkowanego a 6-, 7- i 8-latki o rozwoju typowym . . . . . . . 208
10.1.3. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną stopnia lekkiego
a 9- i 10-latki o rozwoju typowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210
10.1.4. Średnie użycie wyrazów tekstowych
przez dzieci z niepełnosprawnością intelektualną
w poszczególnych próbach badania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212
10.2. Czasowniki i ich średnie użycie w wypowiedziach badanych grup dzieci . . . . . 219
10.2.1. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną stopnia znacznego
a 4- i 5-latki o rozwoju typowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 221
10.2.2. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną stopnia umiarkowanego
a 6-, 7- i 8-latki o rozwoju typowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 226
10.2.3. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną stopnia lekkiego
a 9- i 10-latki o rozwoju typowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 231
10.2.4. Średnie użycie czasowników przez dzieci z niepełnosprawnością
intelektualną w poszczególnych próbach badania . . . . . . . . . . . . . . 236
11. Wypowiedzenia w wypowiedziach badanych grup dzieci . . . . . . . . . . . . . . . . . 244
11.1. Ogólna liczba wypowiedzeń w wypowiedziach badanych grup dzieci . . . . . . . 244
11.1.1. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną stopnia znacznego
a 4- i 5-latki o rozwoju typowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 244
11.1.2. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną stopnia umiarkowanego
a 6-, 7- i 8-latki o rozwoju typowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 247
11.1.3. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną stopnia lekkiego
a 9- i 10-latki o rozwoju typowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 248
11.1.4. Średnia liczba wypowiedzeń budowanych przez dzieci
z niepełnosprawnością intelektualną
w poszczególnych próbach badania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 250
11.2. Średnia długość wypowiedzenia w wypowiedziach badanych grup dzieci . . . . . 256
11.2.1. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną stopnia znacznego
a 4- i 5-latki o rozwoju typowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 256
11.2.2. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną stopnia umiarkowanego
a 6-, 7- i 8-latki o rozwoju typowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 258
11.2.3. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną stopnia lekkiego
a 9- i 10-latki o rozwoju typowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 260
11.2.4. Średnia całkowita długość wypowiedzenia budowanego
przez dzieci z niepełnosprawnością intelektualną
w poszczególnych próbach badania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 262
11.3. Wypowiedzenia niewerbalne w wypowiedziach badanych grup dzieci . . . . . . . 269
11.3.1. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną stopnia znacznego
a 4- i 5-latki o rozwoju typowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 270
11.3.2. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną stopnia umiarkowanego
a 6-, 7- i 8-latki o rozwoju typowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 274
11.3.3. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną stopnia lekkiego
a 9- i 10-latki o rozwoju typowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 278
11.3.4. Średni udział procentowy wypowiedzeń niewerbalnych
budowanych przez dzieci z niepełnosprawnością intelektualną
w poszczególnych próbach badania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 282
12. Leksemy w wypowiedziach badanych grup dzieci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 290
12.1. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną stopnia znacznego
a 4- i 5-latki o rozwoju typowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 291
12.2. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną stopnia umiarkowanego
a 6-, 7- i 8-latki o rozwoju typowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 297
12.3. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną stopnia lekkiego
a 9- i 10-latki o rozwoju typowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 302
12.4. Leksemy w wypowiedziach dzieci z niepełnosprawnością intelektualną
w poszczególnych próbach badania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307
12.5. Leksemy czasownikowe w wypowiedziach dzieci
z niepełnosprawnością intelektualną w poszczególnych próbach badania . . . . . 312
13. Współczynnik nasycenia składnią
jako wyznacznik złożoności gramatycznej tekstów dziecięcych . . . . . . . . . . . . . 318
13.1. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną stopnia znacznego
a 4- i 5-latki o rozwoju typowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 320
13.2. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną stopnia umiarkowanego
a 6-, 7- i 8-latki o rozwoju typowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 325
13.3. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną stopnia lekkiego
a 9- i 10-latki o rozwoju typowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 331
13.4. Średnie użycie związków wyrazowych w wypowiedziach dzieci
z niepełnosprawnością intelektualną w poszczególnych próbach badania . . . . . 336
13.5. Współczynnik nasycenia składnią w wypowiedziach dzieci
z niepełnosprawnością intelektualną w poszczególnych próbach badania . . . . . 341
Wnioski i podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 349
Bibliogra$ a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 355
Aneks . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 385
Spis rycin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 386
Spis tabel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 391

Wykaz skrótów
Max maksymalna wartość współczynnika zanotowana w grupie
Mean średnia arytmetyczna wartość współczynnika
Min minimalna wartość współczynnika zanotowana w grupie
NI niepełnosprawność intelektualna
NIG niepełnosprawność intelektualna w stopniu głębokim
NIL niepełnosprawność intelektualna w stopniu lekkim
NIL-Ch chłopcy z niepełnosprawnością intelektualną stopnia lekkiego
NIL-D dziewczynki z niepełnosprawnością intelektualną stopnia
lekkiego
NIU niepełnosprawność intelektualna w stopniu umiarkowanym
NIU-Ch chłopcy z niepełnosprawnością intelektualną stopnia
umiarkowanego
NIU-D dziewczynki z niepełnosprawnością intelektualną stopnia
umiarkowanego
NIZ niepełnosprawność intelektualna w stopniu znacznym
NIZ-Ch chłopcy z niepełnosprawnością intelektualną stopnia znacznego
NIZ-D dziewczynki z niepełnosprawnością intelektualną stopnia
znacznego
Q25, Q50, Q75 kwartyle (miary pozycyjne z grupy tzw. kwantyli) są wartościami
pierwszej lub drugiej ćwiartki szeregu
Q25 kwartyl 25% (dolny) stanowi taką wartość, dla której 3/4
wszystkich wartości ma wartość nie mniejszą, zaś 1/4 obserwacji
jest wartością nie większą
Q50 kwartyl 50% (mediana) to wartość szeregu statystycznego,
powyżej i poniżej której znajduje się ta sama liczba wyrazów
szeregu uporządkowanego malejąco lub rosnąco, a więc wartość
środkowa szeregu
Q75 kwartyl 75% (górny) jest wartością, dla której 1/4 obserwacji
ma wartość nie mniejszą, natomiast 3/4 obserwacji wartość
nie większą
RT rozwój typowy
SD odchylenie standardowe (miara rozproszenia wyników

Opinie

Na razie nie ma opinii o produkcie.

Napisz pierwszą opinię o “Kompetencja i sprawność językowa dzieci z niepełnosprawnością intelektualną…”

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *