www.zak24.pl
KSIĘGARNIA NAUKOWO - AKADEMICKA

(Prze)zwierzęcenia. Poetyckie drogi do postantropocentryzmu

32,99 

ISBN: 978-83-7865-500-8
Rok wydania: 2017
Liczba stron: 342

Format: A5

oprawa miękka

Opis

(Prze)zwierzęcenia. Poetyckie drogi do postantropocentryzmu

Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego

Autor: Anna Filipowicz

 

Książka obrazuje utrwalone w polskiej poezji relacje człowieka ze zwierzęciem, traktowane jako zapowiedź kształtującego się w dzisiejszej kulturze nieantropocentrycznego paradygmatu. Na przykładzie wybranych utworów współczesnych i najnowszych przedstawia ona charakter rodzimej refleksji, która od strony posthumanistycznych filozofii kwestionuje wyjątkowość ludzkiego gatunku i postuluje jego bardziej etyczne współistnienie z animalnym światem. Książka ilustruje ewolucję świadomości dotyczącej związków ludzi i zwierząt, staje się próbą wychwycenia nowego spojrzenia na przyrodniczą rzeczywistość; jest zapisem narodzin emancypacyjnej oraz emancypującej wrażliwości, wyłaniającej się zwłaszcza z żywej pamięci plebejsko-wojennych doświadczeń. Autorka śledzi tu zatem dokonywane na polskim gruncie rewizje ponowoczesnego modelu człowieka i bada specyfikę poetyckiego otwarcia się na egalitarystyczne ontologie, a co za tym idzie także na zorientowane na współbycie z nie-ludzkim aksjologie i epistemologie. Zajmują ją różnorodne sposoby przydawania rzeczywistemu zwierzęciu autonomii i sprawczości, zaś ludziom – immanentnego miejsca w przyrodniczym systemie, gdzie mogą oni współtworzyć międzygatunkowe związki i zależności. Próba dekonstrukcyjnej lektury pomieszczonych w książce utworów pozwala ponadto ujawnić ich rozległy wizjonerski i nieantropocentryczny potencjał. Wyraża się on w zainteresowaniu poezji chęcią wykraczania poza ograniczenia konstruktywistycznych teorii, a nawet sięganiem po rozpoznania nauk o życiu, które niejednokrotnie dopełnią i rozszerzą kulturowo-społeczne poszukiwania.

Celem książki jest śledzenie drogi, którą przebywa polska poezja począwszy od jej postrstrukturalistycznej refleksji nad zwierzęciem (antycypującej myśl Deleuze’a, Derridy, Agambena) do pierwszych reprezentacji ludzko-animalnej wspólnoty, czynionych już w duchu posthumanistycznych filozofii (nawiązujących do koncepcji Haraway, Braidotti, Grosz). Kluczowe staje się tutaj kryterium emancypacji – przyjętą w książce kolejność analiz wytycza bowiem nie tyle historycznoliteracka chronologia, ile poetycka otwartość na bytowe zbliżenie z tym, co nie-ludzkie, na istnienie z nim w splocie ontologicznych powiązań. Autorka podąża tym samym za logiką przewartościowań, która w badaniach kulturowych towarzyszy rizomatycznemu, opartemu na współ-życiu człowieka i świata przyrody, myśleniu. Przywodzi ją ona od hierarchicznego sposobu widzenia rzeczywistości do reprezentacji jej „płaskich alternatyw” – od racjonalności do syntezy wiedzy, „od samopotwierdzenia do integracji, od dominacji do partnerstwa, od konkurencji do kooperacji, od pojęcia struktury i części ku pojęciu całości i procesu”

 

Spis treści
Część wstępna. „Po cóż pisać o zwierzętach?” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
Część I.
Kryzysy i nadzieje
Z pamiętnika młodego nosorożca.
O Nosorożcu Tadeusza Różewicza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49
Zwierzęce mikrohistorie.
O Dwunastu stacjach Tomasza Różyckiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77
Ugościć zwierzęta.
O Świerszczach Marcina Świetlickiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107
Część II.
Spotkania na pograniczach
„Warszawskie psy, pójdziemy w bój”.
O Kwiatach polskich Juliana Tuwima . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137
Od deleuzjańskiego stawania-się-zwierzęciem do teologii politycznej bliźniego.
O Chodźcie do mnie wiewiórki Jarosława Marka Rymkiewicza . . . . . . . . . . . . . 165
Pasożyty, sublokatorzy, sąsiedzi.
O insektach w poezji Anny Świrszczyńskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 191
Część III.
Współodczuwanie, współdziałanie, współtworzenie
Gatunkowe sojusze, gatunkowe konfl ikty.
O ludzkich i nie-ludzkich zwierzętach Anny Świrszczyńskiej . . . . . . . . . . . . . 219
Za pan brat ze ślimakiem.
O jednym zwierzęcym motywie w poezji Ryszarda Krynickiego . . . . . . . . . . . 249
Zwierzęce początki muzyki.
O Ptasim radiu Juliana Tuwima . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 279
Zakończenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 309
Bibliografi a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 315
Indeks . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 335

Opinie

Na razie nie ma opinii o produkcie.

Napisz pierwszą opinię o “(Prze)zwierzęcenia. Poetyckie drogi do postantropocentryzmu”

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *