www.zak24.pl
KSIĘGARNIA NAUKOWO - AKADEMICKA

Podstawy geologii. Przewodnik do ćwiczeń

36,99 

ISBN: 978-83-7865-273-1
Rok wydania: 2015
Liczba stron: 220
Format: B5

oprawa miękka

Opis

Podstawy geologii. Przewodnik do ćwiczeń

Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego

Autor: Małgorzata Witak, Małgorzata Pruszkowska-Caceres, Ewa Szymczak 

 

 

Zakres merytoryczny przewodnika obejmuje zagadnienia z mineralogii, petrografii, paleontologii i kartografii geologicznej. W pierwszym dziale przedstawiono geologiczne procesy minerałotwórcze, budowę wewnętrzną minerałów, ich skład chemiczny, własności fizyczne oraz przegląd najważniejszych minerałów, z ich genezą i występowaniem w Polsce. W części petrograficznej zamieszczono informacje o skałach magmowych, osadowych i metamorficznych, z uwzględnieniem warunków powstania, minerałów skałotwórczych, budowy wewnętrznej i kryteriów ich klasyfikacji. Każda z wydzielonych grup petrograficznych zawiera szczegółowy opis podstawowych typów skał, ich cech diagnostycznych i miejsc występowania w Polsce. Dział poświęcony paleontologii zawiera obszerny opis procesów fosylizacyjnych, chemizm części twardych organizmów, stany zachowania skamieniałości i ich znaczenie dla nauk przyrodniczych. Przedstawiono też charakterystykę głównych reprezentantów kopalnych morskich bezkręgowców. W przypadku każdej z najważniejszych grup skamieniałości omówiono charakterystykę środowiska i trybu życia, budowę ciała miękkiego i szkieletu, zamieszczono też informacje o zasięgu, znaczeniu stratygraficznym, skałotwórczym i paleoekologicznym oraz o stanowiskach występowania w Polsce. W ostatniej części, dotyczącej elementów tektoniki, przedstawiono zasady podstawowych pomiarów geologicznych, elementy geologicznej budowy płytowej, fałdowej i uskokowej oraz ich obraz na mapach geologicznych.
Przewodnik jest bogato ilustrowany. Liczne ryciny, schematy i tabele ułatwią zrozumienie zawartej tu wiedzy merytorycznej. W połączeniu z nią pozwolą oznaczać makroskopowo w terenie minerały, skały i skamieniałości, prowadzić proste pomiary geologiczne i interpretować budowę geologiczną.
Spis treści
Przedmowa. 9
1. Elementy mineralogii (Ewa Szymczak) . 11
1.1. Wstęp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  . . . . . 11
1.2. Geneza minerałów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
1.3. Struktura minerałów. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
1.3.1. Budowa wewnętrzna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
1.3.2. Elementy symetrii kryształu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
1.3.3. Pokrój kryształu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
1.3.4. Skupienia kryształów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
1.4. Skład chemiczny minerałów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
1.4.1. Polimorfizm. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
1.4.2. Izomorfizm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
1.5. Własności fizyczne minerałów. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
1.5.1. Własności optyczne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
Barwa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
Rysa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
Przezroczystość . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27
Połysk. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27
1.5.2. Własności mechaniczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
Łupliwość . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
Przełam. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
Twardość. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
1.5.3. Inne cechy mechaniczne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32
1.6. Klasyfikacja minerałów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33
1.6.1. Pierwiastki rodzime. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33
Metale rodzime . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33
Niemetale rodzime . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35
1.6.2. Siarczki. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
1.6.3. Halogenki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41
1.6.4. Tlenki i wodorotlenki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42
1.6.5. Węglany. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47
1.6.6. Siarczany. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50
1.6.7. Krzemiany i glinokrzemiany. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52
Krzemiany wyspowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53
Krzemiany grupowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55
Krzemiany pierścieniowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56
Krzemiany łańcuchowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57
Krzemiany wstęgowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58
Krzemiany warstwowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58
Krzemiany szkieletowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60
1.7. Pytania kontrolne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65
2. Elementy petrografii (Małgorzata Pruszkowska-Caceres). 66
2.1. Wstęp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  . . . . . 66
2.2. Skały magmowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
2.2.1. Warunki powstawania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
2.2.2. Skład mineralny. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73
2.2.3. Klasyfikacja. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74
2.2.4. Budowa wewnętrzna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76
2.2.5. Przegląd i charakterystyka. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79
Skały głębinowe (plutoniczne) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81
Skały wylewne (wulkaniczne). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83
Skały żyłowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85
2.3. Skały osadowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
2.3.1. Warunki powstawania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
2.3.2. Skład mineralny. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90
2.3.3. Klasyfikacja. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91
2.3.4. Budowa wewnętrzna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92
2.3.5. Przegląd i charakterystyka. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96
Skały okruchowe (skały piroklastyczne). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96
Pozostałe skały okruchowe, zgodnie z podziałem na frakcje . . . . . . . . . 98
Skały rezydualne (wietrzeniowe) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104
Skały chemogeniczne i organogeniczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105
2.4. Skały metamorficzne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115
2.4.1. Warunki powstawania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115
2.4.2. Skład mineralny. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119
2.4.3. Klasyfikacja. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121
2.4.4. Budowa wewnętrzna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122
2.4.5. Przegląd i charakterystyka. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125
2.5. Pytania kontrolne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129
3. Elementy paleontologii (Małgorzata Witak) . 130
3.1. Wstęp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  . . . . 130
3.2. Skamieniałości śladowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131
3.3. Skamieniałości strukturalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132
3.3.1. Stany zachowania skamieniałości. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132
3.3.2. Cechy szkieletu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134
3.3.3. Środowisko i tryb życia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137
3.3.4. Znaczenie skamieniałości w naukach geologicznych. . . . . . . . . . . . . . . . . . 139
3.4. Przegląd systematyczny głównych grup kopalnych
bezkręgowców morskich. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142
3.4.1. Gąbki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142
3.4.2. Koralowce. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146
3.4.3. Ramienionogi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151
3.4.4. Mięczaki. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157
Ślimaki. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158
Małże. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162
Głowonogi (łodzikowate, amonitowate, belemnity). . . . . . . . . . . . . . . . 168
3.4.5. Trylobity. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178
3.4.6. Szkarłupnie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183
Liliowce. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 185
Jeżowce. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188
3.4.7. Graptolity . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 191
3.5. Pytania kontrolne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194
4. Elementy tektoniki i analizy map geologicznych
(Małgorzata Pruszkowska-Caceres). 195
4.1. Wstęp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  . . . . 195
4.2. Podstawowe pomiary geologiczne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195
4.3. Główne struktury tektoniczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 199
4.4. Metody odwzorowania budowy geologicznej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204
4.4.1. Planisekcja geologiczna. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207
4.4.2. Intersekcja geologiczna. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210
4.5. Pytania kontrolne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212
Literatura uzupełniająca . 213
Załączniki
1. Tabela stratygraficzna (2014). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 216
2. Stratigraphic chart (2014) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218

Opinie

Na razie nie ma opinii o produkcie.

Napisz pierwszą opinię o “Podstawy geologii. Przewodnik do ćwiczeń”

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *